MECHELEN - Planckendael financiert projecten voor het behoud van bedreigde diersoorten. Het gaat om de sneeuwluipaarden op de hoogvlaktes van Centraal-Azië en een bedreigde ondersoort van giraffen in Niger.

Sinds de start in 2007 heeft de dierentuin van Planckendael via geldinzameling bij bezoekers, aangevuld met eigen middelen, al meer dan 12.000 euro ingezameld voor projecten van organisaties die het behoud van bedreigde dierensoorten in de natuur nastreven. Het gaat om de sneeuwluipaarden op de hoogvlaktes van Centraal-Azië en een bedreigde ondersoort van giraffen in Niger. De twee diersoorten zijn ook aanwezig in Planckendael zelf, maar dat is volgens Harry Schram, educatief medewerker van de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen (KMDA), onvoldoende om de soort te redden. “Dierentuinen moeten hiertoe meer doen dan bedreigde soorten zelf kweken en ze eventueel later loslaten in de natuur. Dit is immers steeds veel duurder dan eender welke andere techniek om de soort in de natuur te behouden. Europese dierentuinen die sneeuwluipaarden houden en willen betrokken worden bij fokprogramma’s zijn overigens verplicht aan dergelijke externe projecten mee te doen”, aldus Schram.

“Het geld dat we inzamelen voor het sneeuwluipaardenproject komt terecht in een fonds van een NGO dat samenwerkt met plaatselijke boeren in de hoogvlaktes van arme landen van Centraal-Azië waar het dier nog voorkomt zoals Kirgizië en Mongolië. De sneeuwluipaard wordt daar nog bejaagd omwille van de schade die hij toebrengt aan de kuddes vee en omwille van zijn kostbare vacht. In de Pyreneeën worden de plaatselijke boeren vergoed voor deze schade die wordt toegebracht aan de kuddes. Onder meer omdat deze schade in deze onherbergzame gebieden niet te controleren is gaat men in Centraal-Azië anders te werk. Plaatselijke boeren krijgen er een vergoeding wanneer er in een bepaalde periode niets is misgegaan met de sneeuwluipaarden. De boeren hebben er op die manier baat bij dat dit dier kan overleven. De overheid heeft echter de middelen niet om die premies te betalen. Daarom gebeurt dat via de fondsen die de NGO inzamelt”, aldus Schram.

Planckendael steunt ook het onderzoeksproject dat het Snow Leopard Trust in deze gebieden heeft opgezet. Met behulp van zenders die men op de dieren aangebracht heeft evenals de “fototraps” die op een aantal locaties geplaatst werden en automatisch een foto schieten als een sneeuwluipaard passeert, probeert men hun verspreidingsgebied in kaart brengen evenals de genetische diversiteit van de populatie. Op die manier kan in de gaten gehouden worden of er dieren geïsoleerd leven en het nodig is bepaalde populaties met mekaar te linken. Door het feit dat het aantal van deze dieren voortdurend vermindert zijn immers de kansen op voortplanting in gevaar. De kennis die in dierentuinen opgebouwd werd bij de fokprogramma’s van de sneeuwluipaarden komt hier overigens goed van pas”, aldus Schram.

Een tweede project waarvoor geld ingezameld wordt betreft een bedreigde ondersoort giraffen in Niger. “Een tijdlang werd gedacht die soort uitgestorven was tot er nog werden aangetroffen in Niger. De populatie is er echter bedreigd onder meer omwille van de woestijnvorming in het Sahelgebied. Hierdoor concurreren inwoners uit dorpen met de giraffen betrekking tot waterbronnen. De inwoners hebben deze meren en bronnen nodig voor hun veeteelt. Door het delen van deze waterbronnen worden ook ziektes overgedragen van het vee op de giraffen. Met het ingezamelde geld worden waterputten aangelegd die exclusief gebruikt worden door de mens zodat giraffen en andere wilde dieren niet meer moeten weggejaagd worden van hun waterbronnen. Met het ingezamelde geld werd reeds 1 waterput aangelegd. Momenteel wordt gestart met de aanleg van een nieuwe”, aldus Schram. Een lokale stichting probeert voorts een eco-toeristisch project op te zetten om toeristen in contact te brengen met deze giraffen. Bedoeling is toeristen te lokken naar dit gebied zodat de lokale bevolking ook voordelen ervaart bij het behoud van deze giraffensoort.