MECHELEN - De dierentuin van Planckendael zet tijdens dit jaar van de biodiversiteit een aantal acties die zij onderneemt op vlak van natuurbehoud in de kijker.

Net zoals de Antwerpse zusterdierentuin beschouwt Planckendael de medewerking aan het behoud van bedreigde diersoorten als een heel belangrijke taak. Het Center for Research and Conservation (CRC), het wetenschappelijk onderzoekscentrum van Planckendael en de Antwerpse zoo, werd de afgelopen jaren omwille van dit soort initiatieven reeds enkele keren internationaal gelauwerd. Zo sleepte het CRC de fel begeerde EAZA Research Award 2006 in de wacht, die uitgereikt wordt door de European Association of Zoos and Aquaria.

"Drie dieren, die wij hebben uitgeroepen tot ambassadeur van biodiversiteit, met name de monniksgier, de sneeuwluipaard en giraf, worden speciaal in de picture geplaatst. Aan hun kooien komt een uitgebreid infobord met uitleg, een kar met allerhande toepasselijk materiaal dat een en ander visualiseert en op de 22e mei is bovendien nog een verteller aanwezig die voor de nodige toelichting en verhalen zorgt", aldus Ankele Teigeler van de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen die beide dierentuinen beheert. Aan alle dierenverblijven komen er teksten over de rol van deze dieren in het natuurbehoud. Rododendrons bijvoorbeeld zijn voor de meeste dieren ongeschikt als voedsel maar zorgen op grote hoogte wel voor een dichte beschutting tegen sneeuw en wind waardoor een aantal dieren het er langer kunnen volhouden.

De monniksgier is een bedreigde vogelsoort die erg te lijden heeft onder verstoringen van zijn habitat zoals onverantwoorde recreatie, bosbranden en kaalkap. Er is voor hem ook hoe langer hoe minder voedsel beschikbaar omdat kadavers sneller worden opgeruimd. De roofdieren zijn ook vaak slachtoffer van vergiftigd lokaas om wolven en vossen te doden. Er is ook sterfte door de aanwezigheid van antibiotica in intensief geteeld vee. Door het verdwijnen van de monniksgier vergroot anderzijds het risico dat er kadavers blijven liggen wat aanleiding geeft tot het verspreiden van ziektes. “Planckendael is stamboekhouder van de monniksgier en stelt kweekprogramma’s op om hun genetische codes zuiver te houden. Wij beslissen welke dieren bij mekaar worden gebracht in ‘datingprogramma’s’, wat in het geval van de monniksgier niet zo eenvoudig is aangezien die zijn partner voor het leven kiest. We zijn er tot dusver reeds in geslaagd 3 roofdieren terug in de natuur te plaatsen aan de Verdon-gorges in Frankrijk en in Noord-Spanje. We zamelen ook geld in voor de actie van de European Carnivore Campaign om het gebruik van giftig lokaal te bannen”, aldus Teigeler.

Ook sneeuwluipaarden zijn een kritiek bedreigde diersoort. Ze komen voor in de hooglanden van Centraal-Azië waar ze de populaties van steenbokken, blauwschepen en andere prooidieren gezond houden. Ze worden echter in hun bestaan bedreigd doordat er op gejaagd wordt omwille van hun dure bontpels en bescherming van kuddes. “Wij zijn een van de weinige dierentuinen die meewerken aan het kweekprogramma voor sneeuwluipaarden. We beschikken over een mannetje en een wijfje en hopen de diersoort te kunnen verder zetten. Nieuwe dieren zijn bestemd voor andere dierentuinen”, aldus Teigeler. Planckendael steunt ook het Snow Leopard Trust, een lokaal onderzoeksproject in de Himalaya dat de grootte van het leefgebied van deze dieren tracht te bepalen teneinde hen beter te kunnen beschermen.

De derde dierensoort die Planckendael in de kijker wil plaatsen naar aanleiding van het jaar van de biodiversiteit is de giraf. “Wij hebben momenteel in Planckendael een hele kudde giraffen. Het gaat om een bedreigde ondersoort uit Niger. Er leven naar schatting momenteel nog slechts 150 dieren. De reden dat ze bedreigd zijn heeft te maken met de waterputtenproblematiek. De plaatselijke bevolking heeft er deze giraffen voor een groot deel uitgeroeid omdat ze concurrenten waren voor water uit meren en bronnen. Wij zijn al een tijd geld aan het inzamelen om waterputten te bouwen voor menselijk gebruik zodat de giraffen zich op termijn terug ongestoord kunnen laven aan de natuurlijke waterputten. Er is momenteel genoeg geld in kas voor de aanleg van een eerste waterput”, aldus Ankele Teigeler.