Alle overtredingen van de milieuwetgeving zijn in principe milieu-misdrijven. Dat betekent dat het parket de keuze heeft om het dossier zelf te behandelen (bv. minnelijke schikking voorstellen of naar strafrechter brengen) dan wel om het dossier door te geven aan de Vlaamse administratie zodat deze een Vlaamse administratieve geldboete kan opleggen.

Sommige overtredingen worden specifiek vermeld om ze zwaarder te kunnen straffen; andere worden vermeld om ze lichter te straffen. Op die strafbaarheid als algemene regel zijn drie uitzonderingen:

1. Sommige overtredingen zijn uitdrukkelijk niet strafbaar. Zo zijn overtredingen van de regels over de milieuheffingen en van de vergunningsprocedure uitgezonderd, omdat daar al voldoende specifieke sancties voorhanden zijn, bv. een hogere heffing of het afwijzen van de vergunningsaanvraag.
2. "Kleine vormen van openbare overlast" kan een gemeente aanpakken met gemeentelijke administratieve sancties (GAS) en zijn alleen strafbaar in de gemeenten die hierop geen GAS hebben ingesteld.
3.  Sommige overtredingen van louter administratieve verplichtingen worden milieu-inbreuk genoemd: ze zijn niet strafbaar en kunnen alleen via een Vlaamse administratieve boete worden gestraft. Alle milieu-inbreuken worden opgesomd in de bijlagen bij het Milieuhandhavingsbesluit. Zo vind je in bijlagen 7 en 8 bij het Milieuhandhavingsbesluit de lijst met artikels uit Vlarem II en Vlarea waarvan de overtreding een milieu-inbreuk is.

Voor sommige overtredingen hoef je die lijsten echter niet na te kijken: het decreet somt enkele zaken op die een misdrijf moeten blijven: bv. wanneer de vergunnings- of meldingsplicht niet werd nageleefd of wanneer er in strijd met de regels een handeling met afval of een verontreiniging ("emissie") is geweest.

Zowel voor milieumisdrijven die het parket niet wenst te behandelen als voor milieu-inbreuken, worden de Vlaamse administratieve boetes opgelegd door de (nieuwe) afdeling Milieuhandhaving, Milieuschade en Crisisbeheer (AMMC), met beroepsmogelijkheid bij het Milieuhandhavingscollege.

Bron: VVSG Milieumail nr 2009/5