De Energie- en Milieuprijs 2010 voor ondernemingen gaat dit jaar naar Be_Natural nv, een verdeler van composteerbare verpakkingen op basis van landbouwproducten en afgeleiden. Denk aan biologisch afbreekbare suikerrietschaaltjes voor de verpakking van voedingsproducten of aan de drinkbekers op basis van zetmeel uit maïs of aardappelen, waaruit de bezoekers aan het Belgische paviljoen op de Wereldtentoonstelling in Shanghai dezer dagen thee drinken. Composteerbare verpakkingen vormen een volwaardig duurzaam alternatief voor niet-hernieuwbare kunststofverpakkingen op basis van olie: ze teren niet op de beperkte voorraden fossiele energie, ze vervuilen het milieu niet met plastic en ze creëren geen afvalbergen. Bovendien zijn ze kwalitatief even goed en wordt het prijsverschil steeds kleiner. Be-Natural krijgt de Energy and Environment Award echter niet alleen als beloning en aanmoediging omdat het een gedreven speler is op de markt voor composteerbare verpakkingen, maar ook omdat het hard werkt aan de promotie van hernieuwbare verpakkingen.

Biologische dochter

Be_Natural is pas operationeel sedert 1 januari 2009 en telt toch al bedrijven als Delhaize, Exki, Legumex Trade en Vegobel onder zijn klanten. Het feit dat de biologische verpakker enkel werkt met gecertificeerde partners is daar wellicht niet vreemd aan. Be_Natural vertrekt als starter dan ook niet echt van nul. Het is een dochterbedrijf van EuralPack, een verdeler van conventionele verpakkingen voor de voedingssector, die werd opgericht in 1992. Het nieuwe bedrijf opereert vanuit dezelfde kantoren in Schoten (Antwerpen) en kan er rekenen op logistieke en administratieve ondersteuning. Medeaandeelhouder en managing director is Dirk Wens, een man met meer dan 25 jaar ervaring in de verpakkingssector, die zich sedert 2005 gespecialiseerd heeft in composteerbare verpakkingen. Omstreeks die tijd richtte hij ook de vzw Belgian Bio Packaging (BBP) op, een lobbyorgaan bestaande uit een dertigtal binnen- en buitenlandse bedrijven die composteerbare verpakkingen wil promoten bij de overheden in België en in Europa.

Verkleinen van de afvalberg

Europa produceert jaarlijks zowat 50 miljard ton plasticafval, ongeveer een vijfde van het plasticafval dat op wereldschaal wordt geproduceerd. Een volume dat bovendien nog elk jaar toeneemt. Composteerbare verpakkingen zijn daar een probaat bestrijdingsmiddel voor. Bij thuiscompostering worden het zetmeel en de plantaardige vezels op 6 tot 10 weken afgebroken door micro-organismen en omgezet in CO2, H2O en biomassa. Bij industriële compostering wordt dat proces door het gebruik van hoge temperaturen nog aanzienlijk versneld. Een sterk argument waarmee Dirk Wens, als voorzitter van de Belgian Bio Packaging-vereniging, de Belgische federale overheid ertoe kon bewegen om spoed te zetten achter de omzetting van de Europese CEN 13432-norm in de Belgische wetgeving. Die norm legt de definities vast qua thuis- en industriële compostering, de biologische afbreekbaarheid en de vermeldingen op de verpakkingen. Verpakkingen met een OK compost'-logo kunnen enkel in professionele composteringsinstallaties met optimale temperatuurvoorwaarden worden verwerkt. Verpakkingen met een 'OK compost home'-logo breken ook af op lage temperatuur en kunnen dus thuis in het compostvat of de composthoop. Enkel verpakkingen met een 'OK biodegradable'-logo vergaan in de vrije natuur. Uiteraard moeten alle bestanddelen van de verpakking dan organisch en biodegradeerbaar zijn en mogen ze geen minerale sporen bevatten.

Meerwaarde van composteerbare verpakkingen

In het kader van de lobbygroep zet Dirk Wens de positieve kenmerken van composteerbare of ‘bio-inspired' verpakkingen nog eens duidelijk op een rijtje. Eén: composteerbare verpakkingen zijn geheel of gedeeltelijk vervaardigd uit hernieuwbare grondstoffen (zoals cellulose, tarwe, maïs, suikerbieten, koolzaad, plantaardige vezels). Twee: ze zijn volledig composteerbaar en beantwoorden dus aan de Europese CEN 13432-norm. Drie: het productieproces is minder intensief dan bij kunststoffen en levert een energiebesparing van 30% tot 60% op. Vier: bioverpakkingen zijngoed voor de CO2-uitstoot zowel door het lagere energieverbruik bij de productie als bij de verwerking in de afvalfase. Bij verbranding kan er immers energie worden teruggewonnen en door compostering is er minder kunstmest nodig en wordt er CO2 vastgelegd in de bodem. Vijf: de verpakkingen dragen bij tot een duurzame samenleving omdat ze geen gebruik maken van eindige grondstoffen. Zes: Bioverpakkingen bevorderen de tewerkstelling in rurale gebieden. Zeven: bioverpakkingen passen in de Europese groene economie.

Vrees voor stijgende voedselprijzen ongegrond

Om te voorkomen dat de hernieuwbare grondstoffen van de verpakkingen een negatief effect zouden hebben op de voedselprijzen, kiest Be_Natural voor een zo ruim mogelijk assortiment dat zo weinig mogelijk steunt op agrarische grondstoffen. In de praktijk gaat het dan vooral om suikerriet- en bamboevezels evenals om biopolymeren die via een bacterieel of via een chemisch proces worden geproduceerd. Overigens voert Be_Natural zijn producten allemaal in, wat een negatieve invloed heeft op de CO2-uitstoot: de composteerbare folie en bioplastics haalt het bedrijf voornamelijk in Europa, de schaaltjes en borden komen vooral uit het Verre Oosten. Dirk Wens verwacht dat de markt van de hernieuwbare verpakkingen in de komende jaren snel zal groeien. Vandaag is zowat 1,5% tot 2% van de verpakkingen op de markt van hernieuwbare oorsprong. Met de steun van Europa en een verplichte incorporatie van biomaterialen in traditionele verpakkingsmaterialen zou dat tegen 2015 al kunnen opgelopen zijn tot 15%. Een stijgende olieprijs zou dit proces nog aanzienlijk kunnen versnellen.

Antoine Pennewaert

Meer info :

http://www.benatural.be
http://www.belgianbiopackaging.be
http://www.vlaco.be
http://www.eeawards.be