Zijn er oudere golfplaten of leien gebruikt in jouw huis of tuin? Dan is de kans groot dat deze asbest bevatten! En ook heel wat andere bouwmaterialen of zelfs bloembakken kunnen asbest bevatten. Maar hoe weet je dat zeker en hoe moet je omgaan met asbest? Logo-Waasland vzw, Logo Antwerpen vzw, de afvalintercommunales IBOGEM en MIWA en de gemeenten Beveren, Kruibeke, Sint-Gillis-Waas, Sint-Niklaas, Stekene, Temse, Waasmunster en Zwijndrecht bieden met een gezamenlijke sensibilisatiecampagne een antwoord op deze vragen!

Auteur: Van lent Nel

Wat is asbest?

Asbest is een vezelachtig mineraal dat vanaf de tweede wereldoorlog tot in de jaren tachtig een erg populair materiaal was. Het was goedkoop en had bovendien uitstekende fysische en chemische eigenschappen, zoals sterk, slijtvast, hittebestendig, isolerend en bestand tegen zuren en basen. Asbest werd dan ook heel vaak toegepast in onder andere de woningbouw, zodat je het ook vandaag nog kan tegenkomen in of rond woningen. Een paar van de bekendste voorbeelden zijn asbestcement golfplaten, leien en bloembakken, asbestisolatie rond verwarmingsbuizen en afdichtkoord voor kacheldeurtjes. Intussen zijn de mogelijke gezondheidsrisico’s van asbest gekend en werd het vervaardigen, het op de markt brengen en het gebruik van asbest in een hele reeks van toepassingen eind jaren negentig verboden. Let op asbest

Vanaf de jaren 40 tot ’98 werd volgens OVAM (Openbare Vlaamse afvalstoffenmaatschappij) in Vlaanderen naar schatting 3 miljoen ton asbest gebruikt in allerlei toepassingen. Jaarlijks wordt er naar schatting 50.000 à 60.000 ton afval afgevoerd in Vlaanderen. Aan het huidige tempo van afvoer, zouden we nog ongeveer 40 jaar geconfronteerd worden met asbesthoudende materialen in onze omgeving. Een deel van dit asbesthoudend materiaal wordt door doe-het-zelvers weggehaald en afgevoerd. Zolang dit op een veilige en doordachte manier gebeurt, is er geen probleem. Maar mensen die onvoorzichtig tewerk gaan of niet weten dat ze met asbesthoudend materiaal te maken hebben, kunnen hun eigen gezondheid en die van anderen ernstig in gevaar brengen.

De gezondheidseffecten van asbest

Als je asbestvezels inademt, loopt je gezondheid gevaar. Het vergroot de kans dat je longkanker of mesothelioom (longvlies- of buikvlieskanker) ontwikkelt. Hoe groter de hoeveelheid vezels die je inademt, hoe groter het risico.

‘Asbest, ook in jouw huis’

De campagne ‘Asbest, ook in jouw huis?’ maakt de inwoners van het Waasland met opvallende affiches op openbare plaatsen en in containerparken alert op de gezondheidsrisico’s. Om zeker de doe-het-zelvers te bereiken, hebben de lokale besturen ook de lokale bouwhandels gevraagd om de campagne te versterken door de affiches op te hangen. De stedenbouwkundige diensten van de betrokken gemeenten zullen mensen met verbouwplannen actief informeren over asbest op het moment dat de bouwvergunning wordt afgeleverd. Op die manier hopen de gemeenten, de intercommunales en de Logo’s zoveel mogelijk mensen te bereiken met de boodschap om voorzichtig om te gaan met asbest.

Hoe je asbest kan herkennen en hoe je veilig met asbest kan omgaan, lees je in de folder ‘Asbest in en om het huis’ van het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid, die steeds samen met de affiche wordt aangeboden. Om de vragen van inwoners zo goed mogelijk op te vangen, hebben de betrokken Logo’s een vorming georganiseerd voor de verschillende diensten van de gemeenten in het campagnegebied en voor de intercommunales.

Voor meer informatie kunnen mensen uit het Waasland terecht bij hun gemeente, een containerpark in de buurt of Nel Van lent, medisch milieukundige bij Logo-Waasland vzw, Onze-Lieve-Vrouwstraat 26, 9100 Sint-Niklaas, Tel: 03 766 87 78, e-mail: nel [dot] van [dot] lent [at] logowaasland [dot] be.

Voor meer informatie over asbest, surf naar www.mmk.be/asbest

Hoe verwijder je asbest?

Los asbest

De asbestvezels komen makkelijk vrij uit deze materialen. Ze zien er meestal wollig of vezelig uit en hebben vaak een witte of grijze kleur. Los asbest komt vaak voor als touwvormig materiaal (bijvoorbeeld afdichtingskoord van kacheldeurtjes), als gipshoudende isolatie rond buizen en als spuitasbest rond stalen constructie-elementen.

Wanneer de kans op blootstelling aan vrije asbestvezels reëel is (de asbest is niet afgeschermd en er komen regelmatig mensen in de ruimte waar de asbest aanwezig is), laat u de asbest bij voorkeur verwijderen. Je contacteert hiervoor best een professioneel asbestverwijderaar . Op die manier stel je jezelf niet bloot aan onnodige risico’s. Bovendien mag je los asbest niet naar het containerpark brengen.

Vast asbest

De asbestvezels zitten stevig vast in het bindmateriaal. Wat de mogelijke gezondheidsrisico’s van vast asbest betreft, geldt de algemene regel dat asbesthoudend materiaal in goede staat mag blijven zitten waar het zit. Er komen immers geen vezels vrij en je kan ze dus ook niet inademen. Het is uiteraard wél raadzaam om steeds waakzaam te blijven. Vast asbesthoudend materiaal dat zich nu in goede staat bevindt, kan op termijn een gevaar opleveren omdat het beschadigd raakt of verweert.

Het is niet toegelaten om asbestcementleien te reinigen of te ontmossen met een hogedrukreiniger, net zoals het schuren, slijpen, boren, bewust breken of andere agressieve bewerkingen.

Beschadigd of verweerd asbesthoudend materiaal kan beter verwijderd worden als het niet afgeschermd is. In sommige gevallen kan je zelf het nodige doen, maar doorgaans wordt aangeraden beroep te doen op de gespecialiseerde kennis en uitrusting van een professioneel asbestverwijderaar. Op die manier stelt je jezelf niet bloot aan onnodige risico’s.

Indien je toch zelf aan de slag wil, kan je best rekening houden met volgende stelregels:

• Voorkom stofvorming.
• Maak het materiaal nat voor je het verwijdert.
• Boor, slijp, zaag of schuur het materiaal niet, maar gebruik handwerktuigen.
• Verlucht goed als je binnenshuis moet werken.
• Zorg dat het verwijderde materiaal niet kan breken (gooi bv. geen leien van het dak).
• Breng het materiaal meteen helemaal ingepakt of afgedekt naar het containerpark.
• Scheid het van andere afvalstoffen.
• Gebruik een P3 masker.
• Reinig de werkruimte en je gereedschap met water.
• Was je kledij en neem een douche.

In de brochures ‘Asbest in en om het huis’ en ‘Asbest in ons milieu?’ vind je meer info over het correct verwijderen van asbesthoudend materiaal.

Sinds 1 januari 2008 moeten alle containerparken vast asbest aanvaarden. Het is wel mogelijk dat uw gemeente nog niet alle voorbereidingen heeft getroffen en dat het nog even duurt voor u in uw containerpark terecht kan met uw afval. Contacteer best de milieudienst van uw gemeente wanneer u hierover meer info wenst.
 

Bron: Gezond Milieu, nr. 1, 21 mei 2010