Leidingwater is een veel betere keuze voor het milieu dan gebotteld water. Het is niet alleen minstens zo gezond en zo lekker als flessenwater, het is bovendien milieuvriendelijker en nog goedkoper ook. Toch heersen er nog veel misverstanden over leidingwater. Die helpen we hier graag vakkundig de wereld uit.

Misvatting 1. De kwaliteit van leidingwater is inferieur

Geen enkel ander voedingsproduct wordt zo streng en voortdurend gecontroleerd als drinkwater. Leidingwater moet in Vlaanderen aan niet minder dan 61 kwaliteitseisen voldoen (tegenover 15 voor flessenwater). Die zijn vastgelegd door de Europese Unie meestal op basis van de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO).

Bij de bereiding van zuiver drinkwater komt heel wat kijken. De samenstelling van dat water verandert immers voortdurend. Het kan slib en algen bevatten, maar ook organische stoffen die reuk- en smaakproblemen geven en bacteriën. Bijvoorbeeld voor de behandeling van oppervlaktewater beschikken de drinkwaterbedrijven over een gans arsenaal van zuiveringsmethoden:

• zij stockeren het in spaarbekkens of stuwmeren en laten de natuur een tijdje haar zelfzuiverend werk doen;
• in het water worden met behulp van chemische producten vlokken gevormd (coagulatie/floculatie) waarop zich heel wat zwevende stoffen, organisch materiaal en bacteriën vastzetten. Bij verwijdering van de vlokken door decantatie uit het water is men dat dan allemaal kwijt;
• in zandfilters worden de overblijvende vlokken en het eventuele ammonium verwijderd.
• ozon, chloor of U.V.-bestraling ontsmet het water en breekt een groot aantal organische stoffen af;
• het water vloeit vervolgens door een bed van actieve kool. Sporen van organische vervuiling, zoals van pesticiden, hechten zich aan de actieve kool vast. Tegelijk wordt ook een belangrijk zuiveringseffect bereikt op het vlak van hinderlijke stoffen die de smaak en de reuk van het water beïnvloeden;
• membraanfiltratie houdt de laatste ongewenste stoffen tegen;
• tenslotte wordt het water nog eens ontsmet om alle mogelijke ziektekiemen te inactiveren en het te beschermen in de leidingen.

Het leidingwater is dan klaar voor distributie aan de klanten.

Misvatting 2: flessenwater is veiliger dan leidingwater
Leidingwater is minstens zo veilig als flessenwater. In vele gevallen is leidingwater zelfs betrouwbaarder. Dat is zeker het geval wanneer waterflessen voor een bepaalde tijd worden gestockeerd voor consumptie en dit aan hogere temperaturen dan in de waterleidingen. Vooral in plastic flessen kunnen chemische stoffen uit de verpakkingsmaterialen naar het water migreren. Ook is het risico op besmetting door micro-organismen groter bij flessenwater dan in leidingwater.

Misvatting 3: flessenwater wordt bereid uit natuurlijke bronnen en is gezonder en lekkerder dan leidingwater
Lang niet alle flessenwater bevat natuurlijk bronwater. Vaak worden dezelfde waterreserves (grondwater, plassen of rivieren) aangesproken of wordt zelfs vertrokken van leidingwater! De bronnen die gebruikt worden voor leidingwater, zijn beter van kwaliteit en worden wettelijk beter beschermd dan de bronnen die gebruikt mogen worden voor flessenwater. Smaak is bovendien een heel subjectief gegeven. In de productie van flessenwater worden soms stoffen toegevoegd (bv. zouten of mineralen) om de smaak te beïnvloeden. Drinkwater dat vanuit oppervlaktewater wordt gemaakt, zoals uit gezuiverd rivierwater, heeft altijd een iets andere smaak dan drinkwater uit een duingebied of uit diep grondwater. Maar aan de net iets andere smaak wen je meestal snel.

Misvatting 4. Voor de bereiding van leidingwater zijn dure chemische producten en energie nodig, dat is slecht voor het milieu.
De totale milieu-impact voor de bereiding van een zelfde hoeveelheid gebotteld water is veel groter dan die van leidingwater. Doorslaggevende factoren zijn het gebruik van grondstoffen en energie voor de productie en het transport van de flessen. Dat glazen flessen herbruikbaar zijn en glas en plastic recycleerbaar zijn is een goede zaak. Maar dat vraagt veel energie. Zoals altijd is voorkomen veel beter dan genezen! Wist je trouwens dat de productie van water in flessen tot 500 keer zo duur is als de bereiding van leidingwater?

Misvatting 5. Het leidingwater bevat gevaarlijk hoge dosissen vervuilende stoffen zoals pesticiden, zware metalen of zelfs hormoonverstorende stoffen en medicijnresten.
Het klopt dat de jongste decennia, onder andere door het verbeteren van meet- en analysetechnieken, in het milieu meer en meer stoffen worden gemeten die zorgen baren: sporen van medicijnen en antibiotica, bestrijdingsmiddelen en hun afbraakproducten, ... Men stelt vast dat een aantal van deze stoffen in de gangbare rioolwaterzuiveringsinstallaties niet of niet volledig worden afgebroken. Van sommige van deze stoffen weet men dat blootstelling aan hogere doses gevaarlijk kan zijn voor mens en milieu, maar voor de meeste van deze stoffen tast men nog in het duister over hun mogelijke impact. Ook al gaat het in de meeste gevallen om zéér lage concentraties, is waakzaamheid dus zeker aangewezen.
Daarom worden er in het productieproces voor drinkwater dan ook zo’n strenge normen gehanteerd. Het zuiveringsproces voor de bereiding van drinkwater is veel vergaander (en duurder) dan tradionele afvalwaterzuivering. We mogen dus gerust stellen dat het drinkwater uit de kraan volstrekt veilig is om te drinken.

Auteur: Chris Jacobson, Wetenschappelijk medewerker ARGUS
Extra links: Blauwboek Belgaqua